محمد حسن خان اعتماد السلطنه
681
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
اروپا - ( فرانسه ) - پادشاه فرانسه به واسطهء عداوت كاملى كه با پسر خود داشت و به اقتضاى جنون و ناخوشى دماغى او را از ولايتعهد معزول ساخت و پادشاه انگليس را وليعهد خود نمود عمارت لوور مسكن پادشاه انگليس گرديد و قلعهء باستيل به تصرّف انگليس درآمد همچنين ساير اماكن و عمارات . [ سنهء 824 هجرى - سنهء 1421 مسيحى ] آسيا - آمدن ميرزا شاهرخ از قراباغ به طرف تبريز كه روز بيست و دويّم ربيع الاوّل به بيلقان نزول نمود و در سيّم جمادى الاولى از آب ارس عبور كرد و عازم فتح قلعهء بايزيد كه در تصرّف پسر امير قرايوسف اسپند ( اسپان يا اسپنديار ) بود شد و اين قلعه را فتح نمود از آنجا با پنجاه هزار سوار به خلاط رفت و حكمرانان آن نواحى با كمال تمكين به خدمت او شتافتند و در شانزدهم جمادى الآخره از خلاط به ارجيس و از ارجيس به آقبلاغ آمد كه به تبريز آيد در اثناى راه شنيد كه پسران امير قرايوسف اسكندر و اسپند با لشكرى جرّار به عزم جدال به حدود عادلجوز و خلاط آمدهاند لهذا به طرف آنها عطف عنان كرد و نايرهء قتال اشتعال يافت بعد از سه روز جنگ سخت پسران امير قرايوسف منهزم و لشكر ميرزا شاهرخ غالب آمده غنيمت وافر به چنگ آوردند و بعد از اين فتح ميرزا شاهرخ از راه خوى به تبريز آمد و در نيمهء شعبان به اين شهر ورود نمود و بعد از چند روز اقامت در اين بلد قصد معاودت به خراسان كرده در اوايل ماه رمضان به نواحى سلطانيّه فرود آمد و در حدود قزوين ميرزا ابراهيم سلطان ابن ميرزا شاهرخ و ميرزا رستم مرخّص گشته به جانب شيراز و اصفهان شتافتند ، و موكب شاهرخى به خراسان آمد و امير غياث الدّين شاهملك نيز رخصت يافته از راه استرآباد به طرف خوارزم رفت و روز نوزدهم ماه شوّال ميرزا شاهرخ به باغ زاغان رسيد . « 1 » و در همين ماه شير محمّد اغلان و صدر الأسلام از مغولستان به خدمت ميرزا الغ بيك آمدند ولى بعد از چند روز متوهّم شدند و با جمعيّت زيادى فرار كردند ميرزا الغ بيك آنها را
--> ( 1 ) . باغ زاغان از عمارات سلطنتى هرات است ( مؤلّف )